مسئولیتپذیری کودک چگونه شکل میگیرد؟
چرا مسئولیتپذیری کودک اهمیت دارد؟
مسئولیتپذیری کودک یکی از پایههای اصلی رشد سالم شخصیت است. کودکی که فرصت انجام کارهای شخصی خود را پیدا میکند، بهتدریج احساس توانمندی و اعتماد به نفس را تجربه میکند. در مقابل، زمانی که والدین همه کارها را به جای کودک انجام میدهند، کودک به دیگران وابسته میشود و مسئولیتپذیری در او شکل نمیگیرد.
نقش والدین در مستقل شدن کودک
والدین نقش تعیینکنندهای در شکلگیری استقلال کودک دارند. زمانی که به کودک اجازه میدهید برخی کارهای روزمره را خودش انجام دهد، پیام مهمی به او میدهید: «تو میتوانی». این پیام، پایه اعتماد به نفس کودک را میسازد و او را برای پذیرش مسئولیتهای بزرگتر آماده میکند.
چه کارهایی را میتوان به کودک سپرد؟
کودک از سنین پایین میتواند مسئولیتهای سادهای داشته باشد. برای مثال:
-
بعد از بیدار شدن، تخت خود را مرتب کند
-
هنگام غذا خوردن، در آمادهسازی یا آوردن وسایل کمک کند
-
برای نوشیدن آب، خودش لیوان را بردارد و آب بریزد
-
پس از بازگشت از مدرسه، مسئول لباسهای خود باشد و نحوه استفاده از لباسشویی را یاد بگیرد
انجام این کارها به کودک احساس مشارکت و ارزشمندی میدهد.
چرا انجام ندادن کارها بهجای کودک مهم است؟
وقتی والدین بهطور مداوم نیازهای کودک را پیشبینی میکنند و قبل از درخواست او عمل میکنند، کودک فرصت یادگیری را از دست میدهد. اجازه دادن به کودک برای انجام کارهای شخصی، او را مسئولیتپذیرتر و مستقلتر میکند و وابستگی او به دیگران را کاهش میدهد.
نتیجه این سبک تربیتی چیست؟
با این شیوه، کودک یاد میگیرد روی تواناییهای خود حساب کند. اعتماد به نفس او تقویت میشود و مسئولیتپذیری به بخشی از شخصیتش تبدیل میشود. در عین حال، فشار کارهای روزمره والدین هم کمتر میشود و رابطه سالمتری بین والد و کودک شکل میگیرد.
